Kalo te përmbajtja
Reale.al

Dokumentet për shitjen e shtëpisë në Shqipëri: lista e plotë

Redaksia e Reale.al · · ⏱ 8 min lexim

Lista e dokumenteve për të shitur një pronë në Shqipëri dhe si t'i përgatitni para njoftimit: çertifikata e pronësisë, legalizimi, bashkëpronarët, hipoteka dhe noteri.

Dokumentet për shitjen e shtëpisë në Shqipëri: lista e plotë

Shkurt

  • Çertifikata e pronësisë nga ASHK është dokumenti kryesor: kontrolloni emrat, sipërfaqen dhe barrët para publikimit.
  • Pronat me legalizim të papërfunduar zakonisht nuk mund të shiten me akt të plotë derisa të regjistrohen.
  • Të gjithë pronarët, dhe ndonjëherë bashkëshorti ose familja, duhet të firmosin ose të japin prokurë.
  • Hipoteka duhet shlyer dhe hequr nga regjistri; pagesa e shumave të mëdha bëhet përmes bankës.
  • Konfirmoni me noterin listën e saktë për rastin tuaj.

Shumë shitje në Shqipëri nuk ngecin te çmimi, por te dokumentet. Blerësi është dakord, banka ka miratuar kredinë, por në zyrën e noterit del se çertifikata e pronësisë është e vjetër, se një bashkëpronar mungon ose se legalizimi nuk është regjistruar ende. Rezultati: javë vonesë dhe ndonjëherë një blerës që tërhiqet. Ky udhëzues përmbledh dokumentet që zakonisht kërkohen për të shitur një pronë në Shqipëri dhe si t'i përgatitni para se të publikoni njoftimin.

Lista është orientuese. Kërkesat e sakta varen nga lloji i pronës, nga mënyra si e keni fituar dhe nga noteri. Para se të nisni, kërkojini noterit listën e saktë për pronën tuaj; për gjendjen e regjistrimit, drejtohuni Agjencisë Shtetërore të Kadastrës (ASHK).

Cilat dokumente duhen për të shitur një shtëpi në Shqipëri?

Tabela përmbledh dokumentet kryesore, ku merren dhe pse kërkohen.

DokumentiKu merretPse duhet
Çertifikata e pronësisë (vërtetimi i pronësisë)ASHK, online ose në sportelProvon kush është pronari dhe nëse ka barrë ose hipotekë
Kartela e pasurisë dhe harta tregueseASHKTregon të dhënat e regjistrimit dhe vendndodhjen e pronës
Planimetria e banesësASHK, ndërtuesi ose arkiva e lejesTregon sipërfaqen dhe ndarjen e ambienteve
Akti me të cilin e fituat pronënArkiva juaj ose noteri i mëparshëmKontrata e blerjes, dëshmia e trashëgimisë, dhurimi ose leja e legalizimit
Dokumentet e identitetitKarta e identitetit ose pasaportaIdentifikimi i të gjithë shitësve
Certifikata familjareGjendja civile (e-Albania)Mund të kërkohet nga noteri për të verifikuar bashkëpronarët e familjes
Certifikata e performancës së energjisëEkspert energjie i licencuarPyesni noterin nëse kërkohet për shitjen tuaj
Vërtetime për detyrimetBashkia, OSHEE, ujësjellësiTregon që nuk ka taksa ose fatura të papaguara; noteri ju thotë cilat duhen

Një këshillë praktike: mblidhini dokumentet në një dosje, në letër dhe në format elektronik, para se të publikoni njoftimin. Kur blerësi ose agjenti i tij pyet për çertifikatën, planimetrinë apo aktin e fitimit, një përgjigje e shpejtë krijon besim dhe e shkurton kohën deri te noteri. Nëse diçka mungon, ju keni kohë ta rregulloni pa presionin e një blerësi që pret.

Më poshtë shpjegojmë secilin më hollësisht.

Çfarë është çertifikata e pronësisë dhe sa e re duhet të jetë?

Çertifikata e pronësisë është dokumenti më i rëndësishëm i shitjes. Ajo lëshohet nga ASHK dhe tregon pronarin ose pronarët, sipërfaqen, numrin e pasurisë dhe çdo barrë të regjistruar: hipotekë, sekuestro, kufizime. Noteri zakonisht kërkon një çertifikatë të lëshuar së fundmi, që të pasqyrojë gjendjen e sotme të regjistrit; sa e re duhet të jetë, pyeteni noterin.

Para se të publikoni njoftimin, kontrolloni që:

  • emrat në çertifikatë përputhen me dokumentet e identitetit;
  • sipërfaqja përputhet me atë që shkruani në njoftim;
  • nuk ka barrë që nuk i dinit, për shembull një hipotekë të vjetër të pashlyer në regjistër.

Në Reale.al njoftimet mund të deklarojnë që prona ka çertifikatë pronësie, dhe kjo shfaqet qartë për blerësit. Për më shumë, lexoni udhëzuesin për çertifikatën e pronësisë dhe hipotekën dhe si i shqyrtojmë njoftimet te si verifikojmë.

Po nëse prona është e legalizuar ose në proces legalizimi?

Shumë banesa dhe shtëpi në Shqipëri janë ndërtuar pa leje dhe janë legalizuar më vonë. Nëse leja e legalizimit është lëshuar dhe prona është regjistruar në ASHK, ajo ka çertifikatë pronësie dhe shitet si çdo pronë tjetër. Nëse procesi nuk ka përfunduar, shitja me akt noterial të plotë zakonisht ndesh në pengesa derisa prona të regjistrohet; çfarë është e mundur në rastin tuaj jua thotë noteri. Në këtë rast, pyesni ASHK për gjendjen e dosjes dhe përfundojeni regjistrimin para se të kërkoni blerës.

Edhe për pronat me leje ndërtimi, sidomos apartamentet në pallate të reja, kontrolloni që ndërtuesi ka bërë regjistrimin e njësive dhe që apartamenti juaj ka marrë çertifikatën individuale.

Kush duhet të jetë i pranishëm te noteri?

Të gjithë pronarët që shfaqen në çertifikatë duhet të firmosin aktin e shitjes, personalisht ose me prokurë. Disa raste që shkaktojnë shpesh vonesa:

  • Pronë e përbashkët bashkëshortore. Nëse prona u fitua gjatë martesës, edhe bashkëshorti mund të duhet të japë pëlqimin ose të firmosë, edhe kur çertifikata është vetëm në emrin tuaj. Noteri ju thotë nëse duhet pëlqimi i tij.
  • Pronë familjare. Për disa prona, sidomos ato të fituara me privatizim ose me ligjet e tokës, bashkëpronarë mund të jenë të gjithë anëtarët e familjes në atë kohë. Prandaj noteri mund t'ju kërkojë certifikatën familjare.
  • Trashëgimia. Nëse prona është trashëguar, duhet dëshmia e trashëgimisë dhe zakonisht regjistrimi i saj në ASHK; çfarë duhet përfunduar para shitjes ua konfirmon noteri. Të gjithë trashëgimtarët e regjistruar duhet të marrin pjesë.
  • Shitës jashtë vendit. Kush jeton jashtë mund të firmosë një prokurë te një noter ose konsullatë. Për prokurën e lëshuar jashtë shtetit, pyesni noterin në Shqipëri cilat vërtetime dhe përkthime kërkon (për shembull apostilë dhe përkthim të noterizuar në shqip) para se ta firmosni.
  • Shoqëri tregtare. Nëse shitësi është kompani, duhen ekstrakti i regjistrit tregtar, NIPT-i dhe vendimi i organit që autorizon shitjen.

A duhet certifikata e energjisë për të shitur?

Legjislacioni shqiptar për performancën e energjisë në ndërtesa merret edhe me certifikatën e performancës së energjisë së banesave. Certifikata lëshohet nga një ekspert i licencuar dhe tregon sa energji konsumon banesa. Nëse për shitjen tuaj kërkohet dhe nëse noteri e kërkon si kusht për aktin, pyeteni noterin para se të caktoni datën. Edhe kur nuk kërkohet, një certifikatë e mirë është argument në njoftim, sepse blerësit pyesin gjithnjë e më shumë për izolimin dhe faturat.

Çfarë ndodh nëse prona ka hipotekë?

Një pronë me hipotekë mund të shitet, por hipoteka duhet të shlyhet dhe të hiqet nga regjistri. Zakonisht kjo bëhet në një nga dy mënyrat:

  1. shlyeni kredinë para shitjes dhe banka lëshon deklaratën për çlirimin e hipotekës, që regjistrohet në ASHK;
  2. një pjesë e çmimit të blerësit shkon direkt te banka juaj në ditën e shitjes, sipas një marrëveshjeje me bankën dhe noterin.

Lajmërojeni bankën herët: lëshimi i deklaratave mund të marrë kohë.

Si paguhet çmimi dhe cilat taksa paguan shitësi?

Për shumat e mëdha ka rregulla që kërkojnë pagesë përmes bankës dhe jo me para në dorë; kufirin dhe mënyrën e saktë jua konfirmon noteri ose banka. Shpesh pagesa kalon përmes llogarisë së depozitës së noterit, që ia kalon shitësit pasi akti është regjistruar. Kjo i mbron të dyja palët.

Shitja mund të sjellë tatim mbi fitimin nga shitja e pasurisë së paluajtshme, dhe kur e si paguhet jua shpjegon noteri ose kontabilisti. Mënyra e llogaritjes mund të ketë lidhje me çmimet zyrtare të referencës; i gjeni te mjeti i çmimeve të referencës, por shifrën për rastin tuaj konfirmojeni me noterin. Të gjitha detajet janë te taksa e fitimit nga shitja. Shtoni në buxhet edhe tarifën e noterit dhe, nëse keni agjenci, komisionin e rënë dakord.

Si duket procesi nga njoftimi te akti?

  1. Mblidhni dokumentet e tabelës më lart dhe kontrolloni çertifikatën.
  2. Vendosni çmimin me prona të krahasueshme dhe me vlerësimin falas të shtëpisë; shihni edhe si të vendosni çmimin e duhur.
  3. Publikoni njoftimin me foto të mira dhe të dhëna të sakta për dokumentet.
  4. Kontrata paraprake. Kur gjeni blerësin, shpesh firmoset një kontratë paraprake me kapar, ku shkruhen çmimi, afatet dhe kushtet.
  5. Akti noterial i shitjes. Noteri verifikon dokumentet, palët firmosin dhe pagesa kryhet sipas marrëveshjes.
  6. Regjistrimi në ASHK. Akti regjistrohet në ASHK dhe blerësi merr çertifikatën e re; kush e dorëzon aktin dhe sa zgjat, jua thotë noteri.
  7. Dorëzimi. Dorëzoni çelësat, lexoni matësat dhe kaloni kontratat e dritave dhe ujit te blerësi.

Për anën e blerësit, procesi i plotë shpjegohet te blerja hap pas hapi.

Çfarë t'i pyesni noterin para ditës së aktit?

Një telefonatë ose një takim i shkurtër me noterin disa ditë para aktit kursen shumë kohë. Pyetjet që ia vlen t'i bëni:

  • Cilat dokumente duhet t'ju sjell, në origjinal dhe në kopje, për rastin tim konkret?
  • Sa e re duhet të jetë çertifikata e pronësisë dhe a e merrni ju apo duhet ta marr unë?
  • A duhet të jetë i pranishëm bashkëshorti ose ndonjë anëtar i familjes?
  • Si do të bëhet pagesa e çmimit dhe a do të përdoret llogaria e depozitës së noterit?
  • Cilat tatime dhe tarifa paguhen në ditën e aktit, kush i paguan dhe si llogariten?
  • Sa kohë zgjat regjistrimi në ASHK dhe kur e merr blerësi çertifikatën e re?

Shkruajini përgjigjet dhe ndajini me blerësin ose me agjentin e tij: kur të gjithë dinë çfarë duhet, dita e aktit kalon pa surpriza.

Shitni vetë apo me agjenci?

Një agjent me përvojë e njeh listën e dokumenteve dhe zakonisht i kontrollon që në fillim, para se të publikojë. Në Reale.al mund të gjeni agjencitë dhe agjentët, ku agjentët me licencë të verifikuar kanë një shenjë dalluese. Nëse preferoni të shisni vetë, publikimi i njoftimit është falas për privatët dhe njoftimi përkthehet automatikisht në anglisht dhe italisht.

Pyetje të shpeshta

Ku merret çertifikata e pronësisë?
Çertifikata e pronësisë lëshohet nga Agjencia Shtetërore e Kadastrës (ASHK), në sportel ose përmes shërbimeve online. Noteri zakonisht kërkon një çertifikatë të lëshuar së fundmi. Pyesni noterin sa e re duhet të jetë.
A mund ta shes një shtëpi që është në proces legalizimi?
Zakonisht shitja me akt noterial të plotë është e thjeshtë vetëm pasi prona është legalizuar dhe regjistruar në ASHK. Kontrolloni gjendjen e dosjes dhe përfundojeni regjistrimin para se të kërkoni blerës. Konfirmojeni rastin tuaj me noterin.
A mund ta shes pronën nëse jetoj jashtë Shqipërisë?
Po, përmes një prokure të firmosur te një noter ose në konsullatë. Për prokurën e lëshuar jashtë mund të kërkohen vërtetime dhe përkthime të veçanta. Pyesni noterin në Shqipëri për formulimin e saktë para se ta firmosni.
A duhet bashkëshorti të firmosë shitjen?
Nëse prona është fituar gjatë martesës, mund të konsiderohet pronë e përbashkët dhe të duhet pëlqimi i bashkëshortit, edhe kur çertifikata është vetëm në emrin tuaj. Noteri do ta verifikojë këtë. Përgatituni që në fillim për të shmangur vonesat.
A mund të shitet një pronë me hipotekë?
Po, por hipoteka duhet të shlyhet dhe të hiqet nga regjistri. Kjo bëhet ose para shitjes, ose duke paguar bankën direkt me një pjesë të çmimit në ditën e aktit. Lajmërojeni bankën herët.
Kush paguan taksën kur shitet një shtëpi?
Tatimi mbi fitimin nga shitja e pasurisë është zakonisht detyrim i shitësit. Për mënyrën e llogaritjes dhe kur paguhet, lexoni udhëzuesin tonë për taksën e fitimit nga shitja dhe konfirmoni me noterin ose kontabilistin.

Njoftimet më të reja