Kalo te përmbajtja
Reale.al

Kredia për shtëpi në Shqipëri: bankat, interesi, dokumentet

Redaksia e Reale.al · · ⏱ 8 min lexim

Kredia për shtëpi në Shqipëri: si vendoset interesi, lekë apo euro, cilat dokumente kërkohen për banorët dhe emigrantët dhe si të krahasoni ofertat e bankave.

Kredia për shtëpi në Shqipëri: bankat, interesi, dokumentet

Shkurt

  • Interesi përbëhet nga një normë reference dhe marzhi i bankës; krahasoni normën efektive vjetore.
  • Merreni kredinë në monedhën e të ardhurave tuaja.
  • Emigrantët mund të marrin kredi, me dokumente të përkthyera dhe të legalizuara.
  • Kërkoni para-miratim para se të zgjidhni pronën.
  • Provoni këstin me llogaritësin e kredisë, edhe me interes më të lartë.

Për shumicën e familjeve, blerja e shtëpisë kalon përmes një kredie bankare. Në Shqipëri kredia për shtëpi është një produkt i zakonshëm, por kushtet ndryshojnë shumë nga një bankë te tjetra dhe nga një klient te tjetri: monedha, lloji i interesit, kësti fillestar, sigurimet. Ky udhëzues shpjegon si funksionon kredia, si vendoset interesi, cilat dokumente kërkohen për ata që jetojnë në Shqipëri dhe për emigrantët, dhe si të krahasoni ofertat. Nuk japim norma interesi aktuale, sepse ndryshojnë shpesh: kërkojini bankës ofertën me shkrim. Për të njëjtën arsye nuk japim përqindje ose kufij: i përmendim si rregulla dhe ju tregojmë çfarë të pyesni bankën.

Si funksionon kredia për shtëpi në Shqipëri?

Banka ju jep një pjesë të çmimit të pronës dhe ju e ktheni me këste mujore për një numër vitesh. Si garanci, prona regjistrohet me hipotekë në favor të bankës në ASHK derisa kredia të shlyhet. Elementët kryesorë janë:

  • Kësti fillestar: pjesa e çmimit që paguani me para tuajat. Bankat financojnë zakonisht deri në një përqindje të caktuar të vlerës së pronës, e cila varet nga politika e bankës dhe nga rregullat në fuqi. Sa është për rastin tuaj jua thotë banka në ofertë.
  • Afati: kohëzgjatja e kredisë, që mund të arrijë disa dekada, dhe që bankat e kufizojnë edhe sipas moshës së huamarrësit në fund të kredisë; afatin maksimal pyeteni bankën.
  • Monedha: kredi në lekë ose në euro.
  • Interesi: fiks, i ndryshueshëm ose i përzier.
  • Raporti i këstit me të ardhurat: banka kontrollon që kësti të mos e kalojë një pjesë të caktuar të të ardhurave neto; kufirin e saktë jua thotë banka.

Si vendoset interesi i kredisë?

Interesi nuk është një shifër e vetme për të gjithë. Ai ndërtohet zakonisht nga dy pjesë:

  1. Një normë reference, që ndryshon me tregun. Për kreditë në euro përdoret shpesh Euribor; për kreditë në lekë bankat përdorin norma reference të lidhura me tregun vendas, dhe banka duhet t'ju thotë qartë cilën normë reference përdor dhe si ndryshon.
  2. Një marzh që shton banka, i cili varet nga profili juaj: të ardhurat, stabiliteti i punës, kësti fillestar, nëse e merrni pagën në atë bankë.

Me interes fiks kësti mbetet i njëjtë për periudhën e fiksuar, ndërsa me interes të ndryshueshëm kësti rritet ose ulet kur ndryshon norma e referencës. Shumë oferta kanë një periudhë fillestare me interes fiks, pas së cilës kalojnë në të ndryshueshëm. Për të krahasuar ofertat, shikoni normën efektive vjetore, e cila përfshin edhe komisionet dhe kostot e detyrueshme, prandaj kërkojeni gjithmonë të shkruar në ofertë.

Kredi në lekë apo në euro?

Kjo është një nga zgjedhjet më të rëndësishme. Rregulli praktik: merreni kredinë në monedhën në të cilën merrni të ardhurat. Nëse paguheni në lekë dhe merrni kredi në euro, një ndryshim i kursit mund ta rrisë këstin edhe pa ndryshuar interesi. Për emigrantët që fitojnë në euro, kredia në euro shpesh e ul këtë rrezik. Kreditë në valutë për klientët me të ardhura në lekë mund të kenë kushte shtesë: pyesni bankën para se të zgjidhni monedhën.

Cilat banka japin kredi për shtëpi?

Kredi për banim ofrojnë shumica e bankave tregtare që veprojnë në Shqipëri, dhe ofertat ndryshojnë mjaft nga njëra te tjetra. Lista e plotë dhe e përditësuar e bankave të licencuara gjendet në faqen e Bankës së Shqipërisë. Disa banka kanë produkte të dedikuara për emigrantët ose për blerjen në projekte të caktuara ndërtimi, ndonjëherë me marrëveshje me ndërtuesin: pyesni nëse ka diçka të tillë për rastin tuaj. Mos u kufizoni te banka ku keni llogarinë: kërkoni të paktën dy ose tre oferta me shkrim.

Cilat dokumente duhen për kredinë?

DokumentiBanor në ShqipëriEmigrant
IdentitetiKartë identiteti ose pasaportëPasaportë shqiptare dhe leje qëndrimi në vendin ku jetoni
Të ardhuratVërtetim page, kontratë pune, listëpagesatKontratë pune, fletëpagesat e muajve të fundit, deklarata tatimore
Lëvizjet bankareEkstrakt i llogarisëEkstrakt i llogarisë jashtë vendit
Gjendja familjareCertifikatë familjareCertifikatë familjare ose dokument i ngjashëm
PronaCertifikata e pronësisë, kontrata paraprakeTë njëjtat, shpesh të nënshkruara me prokurë
PërkthimeNuk nevojitenShpesh përkthim i noterizuar dhe apostilë për dokumentet e huaja; pyesni bankën

Lista e saktë ndryshon nga banka në bankë. Për të vetëpunësuarit kërkohen zakonisht bilancet ose deklaratat e biznesit dhe ekstraktet bankare; pyesni bankën për sa vite.

Si merr kredi një emigrant?

Shumë shqiptarë në Itali, Greqi, Gjermani ose Mbretërinë e Bashkuar blejnë shtëpi në Shqipëri me kredi nga një bankë shqiptare. Bankat i vlerësojnë të ardhurat e fituara jashtë, por kërkojnë që ato të jenë të dokumentuara dhe të qëndrueshme. Disa këshilla:

  • përgatitni dokumentet e të ardhurave para se të zgjidhni pronën, sepse përkthimi dhe apostila kërkojnë kohë;
  • hapni një llogari në bankën shqiptare, ku do të kalojnë këstet mujore; si funksionon e shpjegojmë te artikulli për llogarinë bankare dhe transfertat;
  • nëse nuk mund të jeni të pranishëm, bëni prokurë për nënshkrimin e kontratës së kredisë dhe të hipotekës;
  • pyesni nëse banka kërkon një bashkëhuamarrës ose dorëzanës që jeton në Shqipëri.

Cilat janë hapat e kredisë, nga aplikimi te çelësat?

  1. Para-miratimi: me dokumentet e të ardhurave, banka ju thotë sa mund të merrni. Kështu kërkoni prona brenda buxhetit real.
  2. Zgjedhja e pronës dhe kontrata paraprake, me kusht miratimin e kredisë.
  3. Vlerësimi i pronës nga një vlerësues i licencuar i pranuar nga banka. Kredia llogaritet mbi vlerën e vlerësuar, jo domosdoshmërisht mbi çmimin.
  4. Miratimi përfundimtar dhe oferta me shkrim.
  5. Kontrata te noteri: shitblerja dhe kontrata e hipotekës nënshkruhen zakonisht në të njëjtën ditë.
  6. Disbursimi: banka ia kalon shumën shitësit, zakonisht direkt në llogarinë e tij.
  7. Regjistrimi i pronës në emrin tuaj dhe i hipotekës në ASHK.

Para vlerësimit dhe para kontratës, kontrolloni dokumentet e pronës sipas udhëzuesit për certifikatën e pronësisë dhe hipotekën: banka nuk financon një pronë me probleme në regjistër.

Sa është kësti mujor dhe sa kushton kredia në total?

Kësti varet nga shuma, afati dhe interesi. Një afat më i gjatë e ul këstin, por e rrit shumën totale të interesit që paguani. Provoni disa skenarë me llogaritësin e kredisë: ndryshoni këstin fillestar, afatin dhe normën e interesit për të parë si ndryshon kësti. Testoni edhe një skenar me interes më të lartë se oferta, për të parë nëse kësti mbetet i përballueshëm nëse norma e referencës rritet. Përveç interesit, kredia ka kosto shtesë: komisioni i disbursimit, vlerësimi, sigurimet e pronës dhe të jetës, akti i hipotekës. I përshkruajmë të gjitha te artikulli për kostot dhe taksat e blerjes.

A mund të marrë kredi një shtetas i huaj?

Po, por zakonisht me kushte më të rrepta se për një banor. Për të huajt jorezidentë, bankat kërkojnë të ardhura të dokumentuara mirë, shpesh një këst fillestar më të lartë dhe ndonjëherë një marrëdhënie të mëparshme me bankën. Politika ndryshon nga banka në bankë, prandaj pyesni drejtpërdrejt nëse japin kredi për shtetas të huaj jorezidentë. Për këtë arsye, shumë blerës të huaj blejnë me kursimet e tyre ose financohen në vendin e tyre. Nëse jeni shtetas i huaj, lexoni edhe artikullin për blerjen e pronës nga të huajt.

A ka programe me interes të subvencionuar?

Herë pas here qeveria ose bashkitë kanë ofruar programe strehimi me interes të subvencionuar për kategori të caktuara, si familjet e reja ose grupet me të ardhura të ulëta. Kushtet, afatet e aplikimit dhe bankat pjesëmarrëse ndryshojnë nga një program te tjetri. Nëse mendoni se kualifikoheni, pyesni bashkinë tuaj dhe bankat para se të zgjidhni pronën.

Si t'i krahasosh ofertat e bankave?

  • Krahasoni normën efektive vjetore, jo vetëm interesin nominal.
  • Pyesni sa zgjat periudha me interes fiks dhe si llogaritet interesi pas saj.
  • Kërkoni listën e plotë të komisioneve dhe sigurimeve të detyrueshme.
  • Pyesni për kostot e shlyerjes së parakohshme, nëse planifikoni ta mbyllni kredinë më herët: kërkojini të shkruara në ofertë.
  • Kontrolloni nëse oferta kërkon kalimin e pagës në atë bankë.

Ku të fillosh?

Llogaritni buxhetin, kërkoni para-miratim dhe pastaj kërkoni prona që e respektojnë. Në Reale.al mund të filtroni sipas çmimit dhe të ruani kërkimet me njoftime, për shembull për apartamentet në shitje në Tiranë ose për apartamentet në shitje në Vlorë. Nëse po mendoni për një apartament në ndërtim, lexoni më parë artikullin për blerjen në projekt, sepse financimi para përfundimit të ndërtimit ka kushte të veçanta që duhen pyetur te banka.

Pyetje të shpeshta

Sa është interesi i kredisë për shtëpi sot?
Interesi ndryshon sipas bankës, monedhës, llojit (fiks ose i ndryshueshëm) dhe profilit tuaj, prandaj nuk ka një shifër të vetme. Kërkoni oferta me shkrim nga disa banka dhe krahasoni normën efektive vjetore.
Sa kapar ose kësti fillestar duhet për kredi?
Bankat financojnë zakonisht vetëm një pjesë të vlerës së pronës, dhe pjesën tjetër e paguani vetë. Përqindja varet nga banka, nga të ardhurat tuaja dhe nga rregullat në fuqi. Mbani parasysh edhe kostot e blerjes, që nuk financohen zakonisht.
A mund të marrë kredi në Shqipëri një emigrant?
Po, shumë banka shqiptare u japin kredi emigrantëve me të ardhura të dokumentuara jashtë vendit. Kërkohen kontrata e punës, fletëpagesat dhe deklaratat tatimore, të përkthyera dhe të legalizuara. Disa banka kanë produkte të dedikuara për diasporën.
A mund ta shlyej kredinë para afatit?
Zakonisht po, por mund të ketë një komision për shlyerjen e parakohshme, që varet nga kontrata dhe nga rregullat në fuqi. Pyesni për këtë para se të nënshkruani.
A jep banka kredi për një apartament në ndërtim?
Disa banka financojnë blerje në projekte të caktuara, shpesh me marrëveshje me ndërtuesin, por me kushte të veçanta që ndryshojnë nga banka në bankë. Pyesni bankën para se të nënshkruani kontratën me ndërtuesin.

Njoftimet më të reja